Human Capital and SDG 4 in Turkey within the Framework of Social Learning Theory: A Comparative Analysis with OECD Countries (2017–2025)
(Sosyal Öğrenme Kuramı Çerçevesinde Türkiye’de Beşerî Sermaye ve SKH 4 Kapsamında OECD Ülkeleriyle Karşılaştırmalı Bir Analiz (2017-2025) )

Yazar : SİMGE SATIRLI    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 6-2
Sayfa : 62-84
    


Özet

This study examines the development of human capital in Turkey and progress toward Sustainable Development Goal 4 (Quality Education) through the lens of Krumboltz's Social Learning Theory (SLT). Employing a comparative policy and secondary data analysis design, this research evaluates educational indicators from 2017 to 2025 sourced from the OECD, UNESCO, UNDP, TurkStat, and the Ministry of National Education (MEB). Krumboltz’s framework highlights the crucial role of environmental factors, role models, and observational learning in shaping career decisions, providing a valuable theoretical foundation for fostering inclusive education and empowering disadvantaged groups. The findings reveal improvements in Turkey’s NEET rates (declining from 24.2% to 16.6%) and women’s mean years of schooling (increasing from 7.1 to 8.4 years); however, structural gaps remain when compared to OECD averages (NEET at 8.0%; women’s schooling at 11.2 years). Furthermore, student-teacher ratios and PISA scores underline the urgent need to enhance the quality of education. The study proposes SLT-grounded policy interventions, including institutionalized career counseling, structured mentorship networks, and enhanced teacher quality to align educational strategies with sustainable human capital development.

Anahtar Kelimeler

Krumboltz, Social Learning Theory, Quality Education, Human Capital, Sustainable Development Goal 4, NEET.

Abstract

Bu çalışma, Krumboltz’un Sosyal Öğrenme Kuramı (SÖT) ekseninde Türkiye’de beşerî sermaye gelişimini ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’ndan Hedef 4 (Nitelikli Eğitim) kapsamındaki ilerlemeleri incelemektedir. Araştırmada ikincil verilere dayalı karşılaştırmalı durum ve politika analizi deseni benimsenmiş; Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), UNESCO, UNDP, TÜİK ve Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) veritabanlarından elde edilen 2017–2025 dönemi göstergeleri betimsel olarak analiz edilmiştir. Krumboltz’un kariyer karar verme sürecinde sosyal etkileşimi, rol modelleri ve gözlem yoluyla öğrenmeyi merkeze alan yaklaşımı, eğitimde fırsat eşitliği ve dezavantajlı grupların güçlendirilmesi açısından kavramsal bir zemin sunmaktadır. Bulgular, Türkiye’de ne eğitimde ne istihdamda olan (NEET) genç oranlarında (%24,2’den %16,6’ya) ve kadınların ortalama eğitim süresinde (7,1 yıldan 8,4 yıla) belirgin iyileşmeler kaydedildiğini; ancak OECD ortalamaları (NEET %8,0; kadın eğitim süresi 11,2 yıl) ile aradaki yapısal farkların sürdüğünü göstermektedir. Ayrıca öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ve PISA sonuçları, eğitimin nitelik boyutunda dönüşüme ihtiyaç duyulduğuna işaret etmektedir. Çalışma, kurumsal kariyer danışmanlığı, rol model ve mentorluk mekanizmaları ile öğretmen niteliğini geliştirmeye yönelik sosyal öğrenme temelli politika önerileri sunmaktadır.

Keywords

Krumboltz, Sosyal Öğrenme Kuramı, Nitelikli Eğitim, Beşerî Sermaye, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 4, NEET.